Ciekawostki

Ciekawostki

SPOŁECZEŃSTWO

Zaludnienie

Z perspektywy Europy Szwecja to mały kraj. Liczy on nieco ponad dziewięć milionów mieszkańców (9 150 508, lipiec 2007). Mniej niż Belgia i ponad cztery razy mniej niż Polska. Wiadomość ta często zdumiewa cudzoziemców, kiedy sobie uzmysłowią wielkość geograficzną kraju. Pod względem powierzchni Szwecja należy bowiem do największych krajów w Europie (449 964 km2), niewiele jej brakuje do Hiszpanii i Francji i jest znacząco większa od Polski (322 575 km2). Ze względu na surowy klimat na północy ok. 85% ludności mieszka na południu kraju, co przekłada się na gęstość zaludnienia 22,2 osób na km2. Z taką niewielką liczbą ludności na tak szeroko rozciągniętej powierzchni, Szwecja należy do najrzadziej zaludnionych krajów Europy.

Najgęściej zaludnionym rejonem Szwecji są tereny wokół Sztokholmu (1 932 763), które skupiają piątą część całej populacji. Następnymi w kolejności po stolicy miastami, których zaludnienie przekracza 100 tyś. mieszkańców są: Göteborg, Malmö, Uppsala i Västeras.

Szwecję podobnie jak inne wysoko rozwinięte kraje przemysłowe, cechuje niski przyrost naturalny. W latach 80. i na początku lat 90. sytuacja zaczęła się poprawiać. Obecnie odnotowuje się delikatne tendencje wzrostowe. Średnia długość życia jest wysoka i wynosi u kobiet 82 lata, zaś u mężczyzn 77 lat.


Kraj imigrantów przeobraził się w kraj emigrantów

Jeszcze przed stu laty Szwecja była stosunkowo odizolowanym krajem na północy Europy. W okresie od połowy XIX wieku do roku 1930 około 1,5 miliona Szwedów (1/4 ludności) opuściło kraj by osiedlić sie przede wszystkim w Ameryce Północnej. Dopiero w latach 80. Szwecja zaczęła przekształcać się na dużą skalę w kraj imigrantów. Imigracja nasiliła się najbardziej w latach 90. W 1989 roku w Szwecji osiedliło się na stałe 65 866 osób. W przeciągu ostatniego dziesięciolecia systematycznie rosła osiągając poziom 95 750 w 2006 roku - dwa razy większy od emigracji (44 908).

Na północy kraju mieszkają dwie grupy mniejszościowe rdzennej ludności: Finowie i Lapończycy (Samowie).


Szwed

Uprzejmy, miły i porządny, ceniący sobie czas wolny spędzony z rodziną i znajomymi - taki jest prawdziwy Szwed. Zamiłowanie narodu szwedzkiego do perfekcjonizmu przyczyniło się z pewnością do szybkiego rozwoju gospodarczego i technologicznego kraju. Głęboko zakorzeniony w tradycji szwedzkiej jest szacunek do natury i proekologicznych rozwiązań, który można porównać do swoistej religii.


Szwed w pracy

Pracowity, sumienny i pod kontrolą w pracy. W języku szwedzkim istnieje słowo, które trafnie charakteryzuje zamiłowanie Szwedów do równości i kolektywizmu. Zarówno pracownik, jak i kawa czy wielkość domu może być "lagom", czyli nie wyróżniający się, w sam raz, nie za duży ani nie za mały.

Atmosfera panująca w szwedzkim zakładzie pracy jest uznawana za przyjemną i nieoficjalną. W zwyczaju jest zwracanie się do obcych, wyższych stopniem oraz starszych przy użyciu formy "Du", szwedzkiego odpowiednika "Ty".


Szwecja - kraj równości

Szwecję charakteryzuje największy na świecie odsetek kobiet pracujących zawodowo poza domem (ok. 70 %) oraz najmniejszy na świecie odsetek ludzi, sklasyfikowanych jako ubodzy (poniżej 8%). Ciekawostką jest, że ustawa o rynku pracy przewiduje prawo do 15- miesięcznego płatnego urlopu rodzicielskiego do podziału między obydwoje rodziców, z którego przynajmniej miesiąc ma obowiązek wykorzystać ojciec (tzw. pappaledighet).



KULTURA


Św. Łucja

Wczesnym rankiem 13 grudnia szkoły, domy starców i miejsca pracy w całym kraju odwiedza orszak świętej Łucji -  młodzież ze śpiewem na ustach, ubrana w długie szaty (tzw. lucialinne), ze świeczkami we włosach i w rękach rozdająca imbirowe pierniczki (tzw. pepparkakor).


Midsommar

W weekend, który przypada najbliżej dnia Św. Jan Szwedzi obchodzą wielkie święto sięgające swymi korzeniami obyczajów związanych z przesileniem letnim. W piątek, w przeddzień świąt, Szwedzi zbierają się na trawiastych terenach, śpiewają i tańczą wokół drzewka majowego (tzw. majstang lub midsommarstang) przybranego zielonymi gałązkami i kwiatami.
 

Dalahäst

Drewniany konik z Dalarna barwiony na czerwono to obok szwedzkiej flagi i hymnu narodowego trzeci narodowy symbol kraju. Koniki robione są tylko w małej miejscowości Nusnäs nieopodal Mora. Tradycja strugania koników przez drwali sięga 350 lat.